Làng Phú Thịnh

Làng có cái tên nghe mới đẹp làm sao! Phú là sự giàu có, Thịnh là sự thịnh vượng.

Làng giàu có và thịnh vượng này vốn xưa dân toàn là vương thân quốc thích, quần cư trong một lũy tre bao bọc bởi một dãy lũy hào, hai cổng làng cánh lim xây tứ trụ trên có chữ “Hậu Đại Đạo đồng” và “Tiền Đại Đạo Đồng”, ngoảnh về hai phía Tây-Nam.

Tổ lập làng là hoàng thúc Lê Đăng Đệ.

Vào cuối thời Lê, chúa Trịnh lấn át, có một hoàng thân không chịu được, rời kinh sư về ở làng nghề Ninh Hiệp rồi con cháu phát triển sang Ninh Trù, Gia Lâm, Kinh Bắc.

Một số con cháu họ Trịnh trung thành với tư tưởng phò vua giúp nước của Trịnh Kiểm, Trịnh Tùng cũng đi theo.

Đến thời Lê Mạt, bị bức bách, hai an hem hoàng đệ Lê Đăng rời vào đây, anh em đem vợ con tới vùng núi non đông bắc huyện Phượng Nhỡn. Tới nơi đã sẩm tối, đặt gồng gánh trên một quả đồi cây cối rậm rạp, đồi ấy sau mang tên Non Thâm, khi mở trại lập ấp, ấp cũng gọi là ấp Non Thâm.

Ổn định rồi, ông em lại dời về sốc đồng cao, phẳng, mở trại trồng kê, sau ấp đó mang tên Trại Kê.

Khi hai nơi làm ăn phát đạt, vua Lê đi kinh lý về thăm, thấy cả hai nơi đều giàu có, đặt tên làng ông anh là Phú Thịnh, làng ông em là Lũ Phú (giàu vượng và rất giàu).

Làng Phú Thịnh xưa là một thôn của xã Đông Loan nhất xã ngũ thôn thuộc tổng Trí Yên huyện Phượng Nhỡn, chỉ có một chòm 45 hộ và 180 khẩu thời cách  mạng tháng Tám, nay đã là hai đơn vị hành chính Phú Thịnh (cũ) và Sơn Thịnh với ngót 300 hộ, 1250 nhân khẩu thuộc xã Lãng Sơn huyện Yên Dũng tỉnh Bắc Giang.

Lúc đầu chỉ có hai họ Lê, Trịnh, sau them hai họ Nguyễn cũng thuộc dòng dõi Nguyễn Kim tìm đến, họ Lê chiếm 70% dân số.

Năm 1998, chi bộ có 28 đảng viên thì 18 đảng viên là con cháu họ Lê. Họ Trịnh lớn thứ hai, có thể đây là con cháu các Trịnh đinh trung thành với nhà Lê đi theo Lê Đăng Đệ cũng có thể là con cháu hậu duệ Trịnh Bồng vị chúa cuối cùng thất thế bị Tây Sơn đánh đuổi “chạy về vùng Lạng Giang rồi mất tích” (theo Hoàng Lê nhất thống chí).

Thế hệ thứ ba của Lê Đăng Đệ là Lê Đăng San làm tổng vũ tổng Trí Yên, khi quân Cờ Đên Thái Bình Thiên Quốc của Lưu Vĩnh Phúc tràn sang phương Bắc, ông đắp thành đất quanh khu dân cư “Phú Thịnh” gồm ba quả đồi Núi Giữa, núi Ông Tổng, núi Sến, chế sung thần công bắn quân giặc phải lui, bấy giờ là khoảng 1907-1916 đời Thanh Đức tông Trung Quốc và thời Đề Thám chống Pháp ở Việt Nam.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Phú Thịnh xưa trải qua kháng chiến, có lần du kích chống càn đánh lui hàng tiểu đoàn địch, chúng đã thả bom trả thù, có trận chết bốn trẻ em, hai người già, cháy trụi nhà cửa… Phú Thịnh vẫn kiên cường bám trụ.

Nay trong cơ chế thị trường Phú Thịnh (cũ) và Sơn Thịnh (mới) đang từng bước tiến tới sự thịnh cường của dân giàu nước mạnh ngày mai.