Lễ hội Đình, Chùa tổ dân phố Ngọc Lâm năm 2026

 

Tác giả: Sưu tầm (Xin phép tác giả của video được đăng trên trang web)

Đông Loan - Mùa hoa gạo

Cổng Chòi, địa danh trong ký ức người Đông Loan

 Cổng Chòi của làng Đông Loan xưa kia vốn là một biểu tượng thầm lặng nhưng đầy uy nghi, đứng sừng sững nơi đầu làng như một người lính gác trung thành của bao thế hệ. Không ai còn nhớ chính xác cổng được dựng từ năm nào, chỉ biết rằng khi lớp người này sinh ra thì Cổng Chòi đã ở đó, và khi lớp người khác lớn lên, nó vẫn hiên ngang dưới nắng mưa, mặc cho thời gian bào mòn từng viên gạch cổ. Mái cổng lợp ngói thâm nâu, tường xây bằng gạch nung đỏ sẫm, rêu phong phủ kín theo năm tháng, tạo nên một dáng vẻ trầm mặc mà thiêng liêng.

Ngày trước, mọi nẻo đường vào Đông Loan đều quy tụ về Cổng Chòi. Người đi chợ sớm gánh rau, gánh lúa; kẻ tha phương trở về; dâu mới về nhà chồng; hay những đứa trẻ lần đầu tiên rời làng đi học xa… tất cả đều phải bước qua mái cổng ấy. Bởi vậy, Cổng Chòi không chỉ là một kiến trúc, mà còn là ranh giới giữa ngoài và trong, giữa bôn ba và bình yên. Người già trong làng kể rằng, mỗi khi có việc trọng đại như rước sắc phong, đón quan về làng, hay mở hội mùa xuân, Cổng Chòi được treo đèn kết hoa, cờ xí rợp trời. Tiếng trống hội vang lên từ đầu cổng như gọi dậy cả hồn thiêng sông núi.

Có một giai thoại truyền miệng rằng, thuở xa xưa khi giặc giã nổi lên, trai tráng Đông Loan trước khi ra trận thường tụ họp dưới Cổng Chòi, thề nguyền giữ làng giữ nước. Họ tin rằng mái cổng đã chứng giám cho lời thề son sắt ấy. Và quả thực, bao lớp người ngã xuống, nhưng làng vẫn còn, cổng vẫn đứng đó như minh chứng cho khí phách không khuất phục.

Đến thời thực dân Pháp xâm lược, Đông Loan cũng không tránh khỏi cảnh binh đao. Cổng Chòi trở thành mục tiêu trút giận của kẻ thù, bởi chúng hiểu rằng đó là biểu tượng tinh thần của dân làng. Nhiều lần, giặc phá cổng, đốt cháy, đập vỡ từng mảng tường. Gạch đá đổ nát, khói bụi mịt mù. Nhưng điều lạ kỳ là sau mỗi lần như thế, dân làng lại lặng lẽ góp công, góp của dựng lại cổng. Người có tiền góp tiền, người có sức góp sức. Những viên gạch mới chồng lên gạch cũ, như chồng thêm ý chí kiên cường của con người Đông Loan.

Người ta kể rằng có lần giặc vừa rút đi, trời đổ mưa lớn suốt mấy ngày. Nhiều người cho đó là điềm chẳng lành. Nhưng các bô lão trong làng lại bảo: “Trời khóc cho cổng, rồi trời sẽ chứng cho lòng người.” Quả nhiên, chỉ ít lâu sau, Cổng Chòi lại được dựng lên, vững chãi hơn trước. Dù không còn nguyên vẹn như thuở ban đầu, nhưng mỗi vết sứt mẻ lại trở thành một dấu ấn lịch sử, kể câu chuyện về những năm tháng oanh liệt.

Không chỉ là nơi chứng kiến chiến tranh, Cổng Chòi còn là nơi ghi dấu bao đổi thay của thời cuộc. Từ những ngày kháng chiến gian khổ, đến lúc hòa bình lập lại, rồi thời kỳ đổi mới, bao đoàn người qua lại dưới mái cổng ấy. Có những người lính năm xưa trở về với mái đầu bạc trắng, đứng lặng hồi lâu dưới chân cổng như tìm lại bóng dáng tuổi trẻ. Có những đứa trẻ lớn lên giữa tiếng bom, nay thành đạt trở về, vẫn cúi đầu khi bước qua cổng làng, như một cách tri ân nguồn cội.

Thế nhưng, quy luật khắc nghiệt của thời gian cuối cùng cũng khiến Cổng Chòi không còn giữ được hình hài xưa cũ. Trải qua bao biến động, chiến tranh, rồi sự thay đổi của kiến trúc làng xã, địa điểm ấy dần dần mất đi dáng vẻ ban đầu. Đến một ngày, Cổng Chòi chỉ còn trong ký ức của những người cao tuổi. Nơi từng là cổng làng uy nghi nay thuộc về khu vực ngõ 6 Đông Thượng, bình dị và lặng lẽ giữa nhịp sống mới.

Dẫu không còn tồn tại bằng gạch đá, Cổng Chòi vẫn sống trong tâm thức của người Đông Loan như một phần linh hồn làng. Nó nhắc nhớ về một thời hào hùng, về tinh thần đoàn kết, về ý chí bền bỉ trước bão táp. Mỗi khi nhắc đến tên Cổng Chòi, người ta không chỉ nhắc đến một công trình kiến trúc, mà còn nhắc đến niềm tự hào, đến bản sắc và cội nguồn.

Có lẽ, giá trị lớn nhất của Cổng Chòi không nằm ở những viên gạch đã mục nát theo năm tháng, mà ở ký ức chung mà nó tạo dựng. Trong dòng chảy hối hả của hiện đại, khi nhiều dấu tích xưa dần phai mờ, câu chuyện về Cổng Chòi càng trở nên quý giá. Nó như một lời nhắc nhở rằng: một ngôi làng có thể đổi thay diện mạo, nhưng khí phách và truyền thống thì vẫn trường tồn.

Và vì thế, dù hôm nay người qua ngõ 6 Đông Thượng không còn thấy bóng dáng mái cổng rêu phong năm nào, nhưng nếu lắng nghe thật kỹ, trong tiếng gió thổi qua những mái nhà, dường như vẫn vang vọng tiếng trống hội, tiếng bước chân rộn ràng của bao thế hệ đã từng đi qua Cổng Chòi – biểu tượng một thời oai hùng của làng Đông Loan.

Giai thoại về những lời thề nguyền dưới Cổng Chòi làng Đông Thượng không chỉ là những câu chuyện truyền miệng, mà còn là minh chứng cho khí phách anh hùng và tinh thần gắn kết của người dân nơi đây. Dưới đây là những chi tiết cụ thể về các giai thoại này dựa trên các nguồn tài liệu:

• Lời thề giữ làng, giữ nước của trai tráng: Từ thuở xa xưa, mỗi khi có giặc giã nổi lên, những người thanh niên trong làng trước khi lên đường ra trận đều tụ họp dưới mái Cổng Chòi. Tại đây, họ cùng nhau thực hiện nghi thức thề nguyền sẽ chiến đấu hết mình để bảo vệ sự bình yên của làng quê và đất nước.
• Niềm tin vào sự chứng giám thiêng liêng: Người dân Đông Loan tin rằng mái cổng cổ kính, với vẻ uy nghi như một "người lính gác trung thành", đã trực tiếp chứng giám cho lời thề son sắt của những người con ra đi,. Chính niềm tin này đã trở thành sức mạnh tinh thần to lớn, giúp bao lớp người dù ngã xuống nhưng vẫn giữ vững được khí phách không khuất phục, bảo vệ làng xóm trường tồn trước sự tàn phá của thời gian và kẻ thù.
• Biểu tượng tinh thần đối kháng với kẻ thù: Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, giá trị của những lời thề dưới cổng làng càng trở nên rõ nét. Kẻ thù hiểu rằng Cổng Chòi không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là biểu tượng tinh thần, nơi hun đúc ý chí của dân làng, nên chúng đã nhiều lần tìm cách phá hủy, đốt cháy và đập vỡ từng mảng tường.
• Sự tiếp nối của lòng dân: Đáp lại sự tàn phá của giặc, dân làng lại cùng nhau góp công, góp của để dựng lại cổng. Những viên gạch mới chồng lên gạch cũ không chỉ tái thiết một biểu tượng, mà còn được xem như việc khẳng định lại lời thề kiên cường của người dân Đông Loan qua nhiều thế hệ. Ngay cả khi cổng bị phá, các bậc bô lão vẫn tin vào sự linh thiêng, cho rằng "Trời khóc cho cổng, rồi trời sẽ chứng cho lòng người", coi những hiện tượng thiên nhiên như mưa lớn là điềm báo trời cao đang chứng giám cho lòng trung thành của họ.

Dù ngày nay Cổng Chòi bằng gạch đá không còn và chỉ còn trong ký ức, nhưng những giai thoại về lời thề dưới mái cổng rêu phong vẫn luôn sống mãi như một phần linh hồn bất diệt, nhắc nhở về truyền thống đoàn kết và bản sắc hào hùng của làng,.

Thôn Đông Thượng tổ chức mừng thọ đầu Xuân Bính Ngọ năm 2026

Ngày 20 tháng 02 năm 2026 (Tức ngày 04 tháng Giêng năm Bính Ngọ) thôn Đông Thượng đã tổ chức lễ mừng thọ cho các cụ tròn 70, 75, 80, 85, 90, 95 và chúc thọ các cụ hơn 100 tuổi. 

(Video được thực hiện bởi Công Quý Hà)

Với phương châm “sống vui, sống khỏe, sống có ích cho gia đình và xã hội”, trong những năm qua, Hội Người cao tuổi của xã đã không ngừng củng cố về mặt tổ chức, phát triển hội viên, xây dựng các chi hội. Các hoạt động chăm sóc về vật chất, tinh thần và sức khỏe cho các cụ luôn được duy trì và quan tâm thực hiện. Buổi Lễ mừng thọ diễn ra trong không khí vui tươi, đầm ấm, thể hiện được tình cảm, ý nghĩa và nhân văn đối với các cụ; thể hiện sự quan tâm, chăm sóc của cấp ủy Đảng, chính quyền, của con cháu đối với Người cao tuổi. 

Đây là dịp để động viên, khích lệ các cụ sống vui, sống khỏe, sống có ích, đồng thời cũng là cơ hội để con cháu ôn lại công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. Đây cũng chính là hoạt động thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta đối với người cao tuổi, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” đã góp phần nâng cao nhận thức của xã hội về người cao tuổi. Đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội trong việc quan tâm, chăm lo và tạo điều kiện nhằm khích lệ Người cao tuổi tiếp tục có những cống hiến tích cực và thực sự là “Cây cao bóng cả” trong gia đình cũng như xã hội./.

Một số nét đặc sắc của Đông Loan