Đông Loan xưa nhất xã ngũ thôn là : Đa Mỹ, Đại Khánh, Ngọc Hà, Phú Thịnh, Thượng Đình. Nay các thôn của xã Đông Loan cũ đều là các thôn mới, thậm chí còn chia tách them của xã Lãng Sơn, tên Đông Loan trở thành trừu tượng, cụ thể chỉ còn tên chợ.
Về nghề nghiệp ngoài làm ruộng, Đông Loan xưa có nghề trồng dâu chăn tằm nhưng không dệt lụa mà bán tơ, có nghề thợ mộc, thợ ngõa lâu đời, làng lại có chợ một tháng sáu phiên, chợ to, đủ mặt hàng nên Đông Loan còn có nghề buôn bán.
Làm tạp nghệ nên người dân Đông Loan siêng năng và rất tháo vát.
Gái Đông Loan mỏng mày hay hạt, nhanh nhẹn, đảm đang và hơi…tinh nghịch. Nguồn gốc nói châm biếm một phần ở những cô gái mau mắn này mà ra.
Thêm nữa, lắm nghề thì mỗi người một nghệ: Người buôn bán nói “phi thương bất phú”, người làm ruộng lấy canh nông vi bản cho rằng “săn sóc không bằng góc ruộng”, người thợ bảo “ruộng bề bề không bằng nghề trong tay”…Đó cũng là một sự phát sinh nói tức.
Lại them nữa, ngoài tập quán như mọi làng xã khác, có đình thờ Thánh hoàng, có chùa thờ Phật, Đông Loan lại có đền thờ Thần (chết trôi), từ thờ Bà Cô (núi Con Tiên), miếu thờ Tổ sư các nghề phụ, điện thờ Thổ địa, Sơn thần…Tín ngưỡng này chê bai, tín ngưỡng khác cũng phát sinh nói tức.
Hàng năm, năm thôn tế lễ một đình, cỗ to cỗ nhỏ, xóm giàu xóm nghèo cũng bẻ bai, nói xước lẫn nhau.
Đông Loan không giống Đồng Sài (Quế Võ-Bắc Ninh) nói khoe đặc sản của mình nhưng lại giống Đồng Sài ở chỗ dùng âm thanh thổ ngữ tang chất hài cho câu chuyện.
Âm thanh Đông Loan na ná âm Đồng Sài, không nặng bằng nhưng tiếng nói lạc thanh hơn và truyện làng Đông Loan kết cấu chặt chẽ hơn nên người Đông Loan kể chuyện buồn cười hơn.
Nói tức Đông Loan cũng tương tự nói tức Can Vũ (Bắc Ninh) là lối nói tức có đầu đuôi: Câu nói tức được chốt chặt chẽ vào một câu chuyện hoàn chỉnh (tất nhiên là rất ngắn gọn). Rất có thể chuyện cười Đông Loan – Can Vũ đã nảy nở từ những câu nói tức quen thuộc nơi cửa miệng trong đời sống hằng ngày của các làng này.
Những lời sắc sảo dùng trong hoàn cảnh, những tình huống được mọi người ưa thích đã được truyền tụng như một giai thoại nói tức. Đáng chú ý là các sắc độ nói tức từ hài hước đến châm biếm. Tuy “phổ” để phân biệt rất hẹp, tinh tế và nhân dân xưa kia không phải không có lúc lẫn lộn, nhưng nhìn chung lương tâm của người lao động, giúp họ sử dụng đúng mũi nhọn là đả kích (châm biếm) như: Nói láo, xem chuột lột, vải ô, áo quan, ngỡ trâu ra… nhiều truyện nói tức có ý vị hài hước đậm đà cũng tiêu biểu cho phong cách châm chọc Đông Loan (cái ngồi cái đứng, không ạ, sắn và buông…)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét